الهام حدادی _ صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در تمام دنیا طرفداران خاص خود را دارد و به نحوی به عنوان فرصتی کم ریسک به حساب میآیند. نوعی از این صندوقها این روزها در بسیاری از بانکها با نام صندوقهای سرمایهگذاری یکم مشغول فعالیت هستند و فرصتی برای سرمایهگذاری محسوب میشود.تعیین سود از سوی این صندوقها در روند سرمایهگذاری بر اوراق بهاداراتفاق میافتد و در واقع این موضوع ربطی به کاهش نرخ سود بانکها نداشته و در سازوکار معاملات اوراق بهادار تعیین میشود و این نکته قابل اهمیت است که برخی از افراد به اشتباه سود اعلامیاین صندوقها را با نرخ سود بانکی مرتبط میدانند و این تصور ایجاد میشود که همزمان با کاهش نرخ سود بانکی نرخ سود صندوقهای یکم بانکها هم باید کاهش یابد. این گزارش با پرداختن به سازوکار فعالیت صندوقهای یکم ابهامات موجود در این زمینه را برطرف خواهد ساخت.
در حال حاضر بیش از 80 میلیون نفر در آمریکا در صندوقهای سرمایهگذاری سرمایهگذاری کردهاند و برای بسیاری از سرمایهگذاران، سرمایهگذاری در بورس به معنای سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری است. در همین راستا در سراسر جهان صندوقهای سرمایهگذاری به شکلها و روشهای مختلف و به عنوان ابزاری مفید و کارآمد برای سرمایهگذاری در اوراق بهادار شکل گرفته اند.صندوق سرمایهگذاری مجموعه ای از سهام، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهاداراست و در واقع میتوان آن را به صورت شرکتی در نظر گرفت که با جمع آوری پول افراد مختلف منابعی گردآوری کرده و این منابع را در سبدی از اوراق بهادار مختلف سرمایهگذاری میکند؛ در نتیجه افراد به جای سرمایهگذاری مستقیم در یک سهم یا اوراق مشارکت خاص، مالک جزء کوچکی از یک مجموعه سهام یا اوراق مشارکت میشوید. افراد میتوانند بر اساس قوانین و مقررات مرتبط، با پرداخت مبلغی در سرمایهگذاریهای صندوق شریک میشوند. تنوع موجود در سبد سرمایهگذاری صندوق سبب کاهش ریسک آن و مدیریت تخصصی این سبد موجب افزایش جذابیت آن میشود. صندوق سرمایهگذاری با استفاده از دانش روز سرمایهگذاری تلاش میکند، ارزش داراییهای خود را در گذر زمان افزایش دهد. ارزش داراییهای صندوق به سه طریق میتواند افزایش یابد. براساس قوانین و مقررات مرتبط با پرداخت مبلغی در مجموعه سبد سرمایهگذاری صورت میگیرد. همین تنوع در سرمایهگذاری سبب کاهش خطر آن شده و سبب افزایش جذابیت صندوق سرمایهگذاری میشود. صندوق سرمایهگذاری به سه روش به سرمایهگذاران خود سود میدهد.
این روشها شامل سود ناشی از خرید و فروش اوراق بهادار، دریافت سود نقدی از اوراق بهادار (مثل سود سهام یا سود علی الحساب اوراق مشارکت)، افزایش ارزش روز اوراق بهادار در بازار (مثلاً گرانتر شدن سهام در بورس) . معمولاً صندوقها این امکان را به افراد میدهند که به جای دریافت سود نقدی، آن را دوباره در خود صندوق، سرمایهگذاری کنند و بدین ترتیب مالک تعداد بیشتری از واحدهای صندوق شوند.
صندوق سرمایهگذاری یکم بانکها
برخی بانکها مانند بانک کشاورزی، مسکن، صادرات، موسسه اعتباری کوثر و کارگزاری بانک ملی و ....اقدام به تاسیس صندوقهای یکم کردند و این صندوقها با دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار (سبا) به عنوان صندوق سرمایهگذاری موضوع بند ٢٠ ماده ١ قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر ماه سال ١٣٨٤، فعالیت خود را آغاز کرد. عملکرد این صندوق بر اساس مفاد اساسنامه و امیدنامه و در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه است. فعالیت این صندوق تحت نظارت سبا انجام شده و متولی صندوق نیز به طور مستمر فعالیت آن را زیر نظر دارد. مدیریت داراییهای صندوق که عمدتاً شامل سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس میشود، توسط مدیر سرمایهگذاری صندوق صورت میگیرد. سرمایهگذاران در ازای سرمایهگذاری در این صندوق گواهی سرمایهگذاری دریافت میکنند. صدور واحد سرمایهگذاری و ابطال آنها بر اساس ارزش خالص داراییهای روز بعد از ارایه درخواست صورت میگیرد. ضامن صندوق پرداخت وجوه سرمایهگذاران حداکثر ٧ روز پس از ارایه درخواست ابطال را ضمانت کرده است. بر این اساس صندوقهای سرمایهگذاری، که سرمایههای جذب شده را در بانکها سپرده نمیکنند و سعی میکنند از اوراق با درآمد ثابت و پتانسیلهای بازار سرمایه استفاده کنند، قطعا بازدهی مناسبتری را برای سرمایهگذارانشان به ارمغان میآورند.