دبیر کل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار با اشاره به پیشنهاد کانون کارگزاران برای تسویه یک روزه عملیات پس از معاملات سهام در اتاق پایاپای و جایگزینی آن با دوره سه روزه تسویه معاملات، گفت: اگر سرمایه گذار بخواهد سهامی را در بازار بفروشد، با هدف اینکه وجوه حاصل از آن را برای خرید سهام دیگری به کار اندازد، عملیات تسویه سه روزه یا یک روزه فرقی برای وی نخواهد داشت، زیرا هدف انجام معامله در بازار است.
روح الله میر صانعی افزود: در مقابل دسته دیگری از سرمایه گذاران هستند که نیاز به نقدینگی فوری برای رفع امور و مشکلات خود دارند. تفاوت دوره تسویه یک روزه یا سه روزه جایی خود را نشان میدهد که سرمایه گذار به هر دلیلی نیاز فوری به نقدینگی دارد و این در حالی است که نقد شوندگی به عنوان یکی از شاخصهای اصلی بازار سرمایه عنوان میشود.
به گفته وی سرمایه گذار در زمان خرید پس از ارائه درخواست یا اینکه چه زمانی سهام معامله شود، باید ابتدا وجه مورد نیاز را به حساب کارگزاری واریز کند، اما در زمان فروش سهام به سرمایه گذار عنوان میشود که سه روز کاری بعد از معامله میتواند وجه حاصل از فروش سهام خود را دریافت کند که این عدم تناسب در معامله تا حدی آزار دهنده است.
وی با بیان اینکه برای افزایش نقدشوندگی در بازار سهام و افزایش انصاف در خرید و فروش اوراق بهادار پیشنهاد تسویه یک روزه معاملات به سازمان بورس ارائه شده است ، یادآور شد: در بازارهای سرمایه دنیا نیز دوره تسویه سه روزه معاملات به دو روزه و یک روزه در حال تغییر است و این در حالی است که اگر امکان تسویه در فرایند t+0 وجود داشت، شاید از آن صرف نظر نمیکردند، هر چند که محدودیتهای نرم افزاری مانع انجام آن میشود.
میر صانعی با اشاره به مزیت معاملات سهام و اوراق مشارکت برای سرمایه گذاران افزود: یک کارگزار وقت سهم شرکتی را بنا به سفارش مشتری میفروشد و در یک روز سهام دیگری را خریداری میکند، باید وجه حاصل از معامله را طی سه روز معاملاتی با اتاق پایاپای تسویه کند، اما گاهی پیش میآید که در ازای فروش سهام اقدام به خریداری اوراق مشارکت میشود.
وی ادامه داد: سهمی که فروخته میشود، باید سه روز بعد از انجام معامله وجه آن از کارگزاری دریافت شود، اما کارگزار برای خرید اوراق مشارکت باید یک روز بعد از انجام معامله وجه آن را در سپردهگذاری تسویه کند .بنابراین دردسرهایی در تسویه معاملات به خاطر اختلاف دوره تسویه اوراق بهادار و سهام به وجود میآید که با یکسان کردن دوره تسویه یک روزه ضمن منصفانه شدن فرایند تسویه معاملات،سطح نقدشوندگی و روند معاملات سرمایه گذاران تسهیل و روندی همسان میان تسویه فرایند پس از معاملات اوراق مشارکت و سهام به وجود میآورد.
سازمان بورس و دور زدن قانون
این مقام مسئول در مورد نحوه حضور سازمان بورس در ترکیب هیات مدیره ارکان بازار سرمایه گفت: پیش از این در حالی اختلاف نظرهایی میان کانون کارگزاران و سازمان بورس بر سر حضور در ترکیب هیات مدیره فرابورس وجود داشت که به نظر میرسد، نهاد ناظر بازار سرمایه به بهانه در اختیار داشتن سهام ممتاز همواره تعیین کننده نمایندگان اغلب کرسیهای هیات مدیره بورسها بوده است.
میر صانعی گفت:سازمان بورس از ابتدای پیدایش شرکت سپرده گذاری مرکزی و تسویه وجوه اوراق بهادار تا کنون حداکثرکرسی های هیات مدیره را در اختیار داشته است و این در حالی است که مطابق قانون هر شخص حقیقی و حقوقی حداکثر 5 درصد سهام یک شرکت سهامی عام را میتواند در اختیار داشته باشد، اما سازمان بورس به نوعی با تفسیر دیگری از این موضوع ضمن نگهداری 5 درصد سهامی که تبدیل به سهام ممتاز شده از امتیاز آن برای تعیین سه عضو هیات مدیره استفاده میکند.
دبیر کل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار تصریح کرد: « معتقدم این موضوع به نوعی دور زدن قانون بوده و سازمان بورس نیز باید فقط 5 درصد سهام عادی را در اختیار داشته باشد و بر همان اساس نیز از حق رأی خود استفاده کند.»
به دلایلی سازمان بورس اعتقاد دارد، شرکت سپرده گذاری مرکزی از ارکان حساس و امین بازار سرمایه بوده و تمام تسویهها از این طریق انجام میشود، بر این اساس اگر سه عضو در هیات مدیره سمات داشته باشد، بهتر است. این رویه ای بوده که تا به حال بر همین اساس جلو رفته است.