این روزها هوای اقتصاد ایران ابری است و آنچه که بیش از هر چیزی خودنمایی میکند آن است که اقتصاد ایران با چالشهای چندجانبه و فراگیر درگیر است از آن جمله میتوان به تحریمها، نرخ ارز و غیره اشاره کرد. به طور یقین مسايل كلان اقتصاد ايران فراوانند، ولي بيماري اقتصاد كشور را ميتوان با ترميم سلولهاي آن، جان تازهاي بخشيد. در واقع، لازم است به مسايل خُرد اقتصاد كشور در سطح بنگاهها و شركتها توجه بيشتري شود. در شرایط فعلی کشور شاید بتوان با استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه بخشی از مشکلات را مرتفع کرد و نقدینگی سرگردان در جامعه را به بخش تولید و صنعت سوق داد. تا آسمان ابری اقتصاد ایران را آفتابی کرد. فرصتی فراهم شد تا گفتوگویی با علیاکبرکریمی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی پیرامون برخی مسایل جاری و چالشهای اقتصادی انجام دهیم.
باتوجه به تاکید مسئولان در استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه برای تأمین مالی ، برای تحقق این دیدگاه چه راهکاری را پیشنهاد میکنید؟
باید زیرساختها و فرآیندهای کار در بازار سرمایه را تسهیل کرد تا این بازار با سرعت و حجم بیشتری نسبت به وضعیت فعلی در توسعه اقتصادی کشور و تأمین مالی و جذب نقدینگی نقش آفرینی کند.
با توجه به اینکه در حال حاضر شرایط اقتصادی کشور به دلایل مختلف از جمله تحریمها از وضعیت خوبی برخوردار نیست بازار سرمایه چگونه میتواند به بخش تولید و تأمین مالی این بخش کمک کند؟
در شرایط فعلی کشور باید به کمک ظرفیتهای موجود در بازار سرمایه، نقدینگی جامعه را به سمت فعالیتهای تولیدی هدایت کرد؛ چراکه بزرگترین نیاز تولیدکنندگان، تأمین نقدینگی است و به مدیران بازار سرمایه پیشنهاد میکنیم برنامهای برای هدایت نقدینگی برای فعالیتهای تولیدی و صندوقهای پروژه محور و انتشار اوراق ارائه کنند تا با استفاده از پتانسیلهای این بازار در هدایت نقدینگی اتفاقهای خوبی را شاهد بود. البته باید زیرساختها و فرآیندهای کار در بازار سرمایه را تسهیل کرد تا این بازار با سرعت و حجم بیشتری نسبت به وضعیت فعلی در توسعه اقتصادی کشور و تأمین مالی و جذب نقدینگی نقش آفرینی کند.برهمین اساس در نشستی که با مدیران بازار سرمایه داشته ایم بر اصلاح قانون بازار سرمایه تاکید شد. در این راستا مقرر شد پیشنهادات مسئولان ارشد بازار سرمایه به کمیسیون اقتصادی ارسال شود و با توجه به توافقات به عمل آمده در قالب طرحی تحت عنوان نظام بازار سرمایه کشور مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.
همانطور که میدانید یکی از کارکردهای بازار سرمایه و به ویژه بورس کالا ایجاد شفافیت و فضای رقباتی در اقتصاد کشور است اما شاهد برخی دخالتها در جریان معاملات هستیم که منجر به تعیین قیمتها به صورت دستوری میشود ، در این خصوص چه نظری دارید ؟
باید توجه داشت از مهمترین کارکردهای بازار سرمایه، ایجاد شفافیت و رقابت در اقتصاد است، اما بعضا مشاهده میکنیم که با برخی دخالتها، از کارآمدی بازار سرمایه کاسته میشود که باید به جد از این اقدام پرهیز شود.بورس کالا در اقتصاد به منظور ایجاد فضای رقابتی، شفافیت و فاصله گرفتن از اقتصاد دستوری راهاندازی شد و به همین دلیل نیز شاهد ورود گسترده کالاها و تولیدکنندگان پرشمار به این بازار بودهایم. اما در ماههای اخیر شاهد برخی دخالتها در جریان معاملات بورس کالا بودهایم که نه مصرف کننده و نه تولیدکنندگان نیز از این دخالتها حمایت نمیکنند. نباید فرآیند عرضه رقابتی در بورس تعطیل و متوقف شود چرا که با عرضه دستوری محصولات با قیمتهای غیر واقعی فقط به ایجاد رانتهای گسترده میانجامد.
نگاه مجلس به این موضوع چگونه است؟
مجلس نیز بر لزوم احترام به نظام بازار و لزوم تقویت بورس کالا تاکید دارد، چرا که بورس کالا بستری است که قیمت کالاها در آن براساس عرضه و تقاضای بازار و به صورت شفاف کشف میشود و نباید دخالتی در آن صورت گیرد تا فضای رقابتی در اقتصاد حاکم شود؛ در این بین نظارت بر روند معاملات و اتخاذ تصمیمات درست با استفاده از آمارهای بورس کالا که بیانگر میزان مازاد یا کمبود یک محصول است میتواند به نهادهای تصمیم گیر کمک شایانی کند.باید نهایت جدیت و دقت را برای ایجاد شفافیت و فضای رقابتی در اقتصاد با استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه انجام داد.
رییس کل بانک مرکزی در یادداشت اینستاگرامی به دلالان و نوسانگیران بازار ارز در فضای مجازی مبنی بر اینکه منتظر اقدام بانک مرکزی در بازار ارز باشید، هشداردادند. نظر شما در این زمینه چیست؟
تلاش دولت و بانک مرکزی این است که از صعودی شدن غیر واقعی بازار ارز جلوگیری کنند. اما همواره شاهد این بوده ایم که دشمن قصد دارد که به اقتصاد کشور ضربه زده و بازار ارز را ملتهب کند. از سوی دیگر در صدد هستند شرایط سختی به اقتصاد کشور تحمیل کنند که در این شرایط باید تدابیر و سیاستهای مقابله ای داشته باشیم و این تدابیر باید در چارچوب تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی تدوین و اجرایی شود.یکی از نکاتی که میتواند در شرایط کنونی برای مدیریت بازار ارز موثر باشد ورود به موقع و پیشگیرانه بانک مرکزی برای مقابله با شایعات و خنثی سازی برنامههای توطئه آمیز در این بازار توسط دشمن است. باید دقت کرد تا فضاسازیها روی شاخصهای واقعی بازار ارز تاثیر نگذارد و در این بین آگاه سازی مردم میتواند به خنثی سازی توطئهها در بازار و اقتصاد کشور کمک کند. مردم هم باید بدانند که هر میزان که با دولت و مسئولان برای ثبات بخشی، آرامش و پایداری بازار ارز و پول کمک کنند منافع آن در سطح ملی به تمام مردم میرسد.
از جمله مشکلاتی که در حال حاضر کشور با آن رو به رو است چند نرخی بودن ارز است که باعث بروز مشکلات بسیاری برای بازارو اقتصاد کشور شده است. نظر شما در این زمینه چیست، چه باید کرد تا شرایط پایدارتری در اقتصاد داشته باشیم؟
در شرایط کنونی کشور ضرورت دارد که فعالان اقتصادی وضعیت شفافی داشته باشند، چرا که ارز چند نرخی یا دو نرخی آثار خوبی در بازار نداشت. به طور یقین ارز چند نرخی سبب ایجاد تنش و ناپایداری در بازار میشود. البته در شرایط فعلی هرگونه ناپایداری و ناآرامی در شرایط اقتصادی و بازار ارز میتواند آثار خسارت باری برای تمام مردم اعم از تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی ایجاد کند.لذا هرچقدر بانک مرکزی تلاش کند تا به سمت تک نرخی شدن ارز حرکت کند، شرایط پایدارتری در بازار خواهیم داشت.
- مهناز شوقی-خبرنگار
- شماره ۲۹۳ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه۳