سال 98 را شاید باید یکی از پیچیدهترین و سختترین سالهای اخیر دانست از نظر تحریم و مسائل سیاسی سال 98 نظیر سالهای 90تا 92 است، تحریم سخت و ظالمانه رو به گسترش که تمامی بخشهای را در بر گرفته و فشار آن در همه بخشهای اقتصادی و سیاسی درک میشود. در همین حال به لحاظ اقتصادی شرایط آشکارا بدتر از سالهای ابتدای دهه جاری است که قیمت بالای نفت و ذخیره بالای ارزی تاحدودی تاثیرات تحریمها را به اقتصاد کلان محدود کرده بود و اقتصاد خرد خانوارها کمتر تحت فشار قرار میگرفت، اما این دوره آنچه در دوره قبل تحریمها در 3سال رخ داد با دور تند در 6ماه رخ داده است، رشد اقتصادی منفی امیدها به افزایش تولید و رونق را از میان برده است و تورم در همه زمینهها به چشم میخورد. از این نظر قطعا بازارسرمایه از چند مسیر مورد تاثیر شرایط قرار میگیرد که این مسیرها بحث نرخ ارز، تورم و افزایش بهای کالاهای دولتی نظیر حاملهای انرژی و همچنین فشار مضاعف به بنگاهها به لحاظ سیاستهای کلی اقتصادی مبنی بر تأمین بودجه دولت از محل مالیات و عوارض که خود به کمبود شدیدتر نقدینگی منجر میشود.در این شرایط بازار در انتظار برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز در انتهای سال خواهد بود که خود باعث تشدید فشارهای سیاسی بر دولت و کاهش کارایی آن میشود.
اگر این تحولات را در کنار هم بگذاریم تحلیل سال آینده بورس بسیار پیچیدهتر از سالهای قبل خواهد بود. قطعا شرکتها به لحاظ میزان تولید و فروش با کاهش مواجه خواهند شد، ولی همانند سال 97 این قیمت و تورم ناشی از رشد قیمتهای داخلی و افزایش بهای ارز مهمترین عامل افزایش درآمد شرکتها خواهد بود. در این میان همچنین احتمال بروز حوادث مثبت و منفی در صحنه سیاست و اقتصاد را نباید دور از نظر داشت. همچنین میتوان انتظار داشت با اوجگیری تحریمها و کمبود درآمدهای نفتی و مالیاتی احتمال انتشار پول بیپشتوانه و افزایش تورم و افزایش نرخ بهره بانکی برای فروش اوراق دولتی موجب میشود تا بازارسرمایه با تهدید از محل نرخ بهره نیز در سال آینده مواجه باشد در مجموع نمیتوان انتظار یک سال رشد را برای بازار از محل رشد اقتصادی داشت و تنها سپر تورمی بازارسرمایه باید به کمک بازار بیاید، از این نظر بازدهی بازار احتمالا میتواند 30درصد بیشتر از نرخ تورم مورد انتظار باشد.
- احمد اشتیاقی- مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک آینده
- شماره ۲۹۴ هفته امه اطلاعات بورس - صفحه ۲