اگر به تاریخچه بازار پایه نگاه کنیم شاید هیچ بخشی از بازار به اندازه این بازار دستخوش تغییرات جدی نشده است تقریبا عمر قوانین در این بازار بسیار پایین است و هر از چندگاهی یک تغییر گسترده در آن رخ میدهد.
شاید اگر دقیقتر بگویم تقریبا هر سال یک بار این بازار دستخوش تغییر میشود این امر هم ناشی از چند مساله است: اول اینکه این بازار به دلیل یک نیاز اساسی ایجاد شده است و آن معامله سهام شرکتهای پذیرفته نشده در بازار بورس و فرابورس یا اخراج شده است یعنی طبق قانون و نیازها نمیشود این بازار را نداشت و در مقابل چون شرکتهای این بازار یا مشکل دارند یا پذیرفته نشدهاند بنابراین رفتار قیمتی آنها متناسب با بقیه بازارها نیست.
در واقع سهام این بازار چون مشخصات اولیه قیمتگذاری نظیر سود یا ارزش دارایی یا تداوم فعالیت را بعضا ندارند، سفته بازی در آنها به سهولت انجام میشود حال اگر به این شرایط کوچکی شرکتها یا نداشتن سهام شناور را هم اضافه کنیم مشکل دو چندان میشود و باعث میشود که مثلا شرکتی که چند سال است تعطیل است در یک دورهای چند صد درصد بازدهی را ثبت کرده و به تبع آن افراد کم تجربه نیز در گیر این معاملات شده و متضرر شوند.
از این رو این بازار با یک حالت بلاتکلیفی مواجه است باید باشد و بودنش تبعات دارد از سوی هم به نظر میرسد فاز مطالعاتی و تحقیقی در مورد این بازار نیز کامل نیست و به طور دایم با سعی و خطا تلاش میشود این بازار بهتر کار کند که متاسفانه برخی اوقات تغییرات مثبت از آب در میآید و برخی اوقات نه.
عملا هم چون مطالعه کافی انجام نمیشود میبینم هنوز چند روز از دستورالعمل جدید نگذشته یا اصلاح میشود یا با محدودیت در اجرا به لحاظ نرم افزاری مواجه شود و یا حتی ممکن است در عمل نتیجه دیگری حاصل شود که از الان مشخص نیست.در این شرایط به نظر میرسد توجه ویژه به اصل مطالعه مقدماتی و دقیق، مشورت با کارشناسان بازار، پرهیز از شتابزدگی و توجه به تجربیات قبلی بتواند مشکلات را ریشهای کاهش دهد و گرنه بدون هیچ تردیدی یک سال دیگر مجدد این دستورالعمل همانند دستورالعملهای قبلی دچار تغییر و حک و اصلاح خواهد شد.
- همایون دارابی- کارشناس بازار سرمایه
- شماره ۲۹۴ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۵