زمانی که به سرمایهگذاری فکر ميکنیم باید عواملی نظیر ریسک سیاسی، نرخ بهره و اقتصاد کلان، رشد سودآوري بنگاهها، اقتصاد جهانی و قیمت کالاهاي پایه را درنظر بگیریم.
ریسک سیاسی: به نظر ميرسد که تحریمها اثر خودرا را گذاشته است در عین حال با سیاستهای دولت همچنان صادرات ادامه دارد؛ به طوریکه در دسامبر صادرات نفت نسبت به ماه قبل اندکی بهبود یافته و از 1 به 1.1 رسید. البته همچنان فشار آمریکا را خواهیم داشت و در عین حال سیاست خارجی ایران اقتضا ميکند که دربرجام بماند و به آسانی آن را ازدست ندهد. از سوی دیگر یکپارچگی تاکتیکی نظام سیاسی ایران در سایه تحریمها و اضافه شدن تهدید نظامی آمریکا به تهدیدهاي اقتصادي و سیاسی ميتواند از عوامل تاثیرگذار در این حوزه باشند. از سویی در اخبار شنیده شده که قرار است برنی سندرز در انتخابات آینده آمریکا شرکت کند؛ در صورت انتخاب شدن وی، ميتوان امیدوار بود که روزنهای برای تحریمها علیه ایران باز شود.
نرخ بهره و اقتصاد کلان: در این حوزه انتطار داریم استمرار محیط تورمی همراه با رشد نسبی نرخ بهره در ماههاي پایانی سال گذشته و در سال جاری وجود د اشته باشد. از سویی در دورههاي قبلی جهش ارزي، تورم نقطه به نقطه در طول بحران به طور میانگین یک سومِ رشد قیمت دلار بوده است که البته انتظار ميرود این موارد درسال جاری افزایش یابد . در عین حال میانگین موزون بازدهی شاخص اوراق با درآمد ثابت به کمترین میزان خود در 9 ماه گذشته رسید. در این حوزه به طور خلاصه ميتوان این موارد را برای ماههای آینده انتظار داشت:
* تداوم محیط تورمی در ماههاي آینده
* مشکلات در فروش نفت و عدم تعبیه منابع جدید درآمدي در بودجه سال 98
* افزایش نرخ اوراق با درآمد ثابت در دو ماه پایانی سال
* کوچک شدن اقتصاد کشور در سال آینده
رشد سودآوري بنگاهها: در بخش رشد سودآوری بنگاهها منظور شرکتهای بورسی است. به طوری که در ماههای آینده انتطار ميرودکه پتانسیل رشد سودآوري شرکتها بیشتر از احتمال با روند کاهشی همراه شود.
همچنین شاهد بودهایم با شروع تحریمها، به تدریج فاصله بین نرخهاي صادراتی ایران با نرخهاي دیگر صادرکنندگان افزایش یافته است. برای مثال نرخ بیلت صادراتی ایران نسبت به شمش CIS حدود 95 درصد و نرخ اوره صادراتی ایران نسبت به سبد میانگین جهانی نزدیک به 70 درصد کاهش یافته است.از طرفی کاهش مقدار صادرات کالاها در اثر تحریم بیش از انتظار بوده است. برای نمونه کنسانتره مس نزدیک به 100 درصد ، ورقهای فولادی حدود 20 درصد و پیلت فولادی و سنگ آهن با کاهش صادارات روبهرو شدهاند.در عین حال به نظر ميرسد که در سال آینده سودآوری شرکتها با این موارد مواجه شوند:
* کاهش احتمال کاهش سودآوري بنگاهها ناشی از کاهش نرخ ارز یا کاهش قیمت جهانی کالاهاي پایه.
* اثر منفی تحریمها در صادرات شرکتها چه بهصورت مقداري یا نرخ فروش در قیمتها دیده شده است.
* جدي بودن ریسک تلاطمات ارزي، در افق زمانی میان مدت.
* احتمال افزایش سود مورد انتظار شرکتها با استمرار فضاي تورمی و افزایش تدریجی نرخ ارز.
اقتصاد جهانی وقیمت کالاهاي پایه: در این حوزه خوشبینی براي رشد قیمتهاي جهانی کالاها وجود دارد. در عین حال که موارد زیر باید جزو عوامل تاثیرگذار این حوزه در نظر گرفت.
* نامشخص بودن آینده تنش تجاري بین چین و آمریکا.
* شرایط کنونی بازارهاي جهانی تا حدي یادآور اواخر سال 2015 است.
* هم اکنون چین با ترکیبی از سیاستهاي پولی و مالی انبساطی، در حال مقابله با آثار سوء جنگ تجاري است.
* در آمریکا با کند شدن رشد اقتصادي احتمال عقب نشینی فدرال رزرو از رشد نرخ بهره در سال 2019 افزایش یافت.
بورس بازدهی بهتری داشت
از سویی با بررسی سرمایهگذاری در 10سال گذشته، بورس در بیشتر سالها از بازدهی بهتری برخوردار بوده و میانگین بازدهیاش از داراییهای دیگرهمچون سکه، زمین و دلار بالاتر وحدود 35 درصد بوده است. درحالیکه برای داراییهای سکه، زمین و دلار بازدهی به ترتیب 34 ، 21 و 29 درصد برآورد شده است. از این رو متوجه ميشویم که بورس از سایر دارایی بازدهی بهتری داشته است. همینطور شاهد بازدهی 2.8 برابري سرمایهگذاري در سهام نسبت به زمین در 10سال گذشته بودهایم. از این رو به سرمایهگذاران این موارد پیشنهاد ميشود.
* ترجیح سرمایهگذاري در شمش طلا نسبت به سکه طلا.
* سرمایهگذاري در صندوقهاي طلا همچنان داراي مزیت بیشتر نسبت به حضور دربازار فیزیکی است.
در عین حال برای سرمایهگذاری در زمینه درآمد ثابت بهتر است به این موارد توجه شود.
*براي سرمایهگذاري کوتاه مدت، صندوق درآمد ثابت به سپردهگذاري در بانکها ترجیح داده شود.
* ترجیح اوراق شرکتی نسبت به اوراق دولتی.
* اوراق کوتاه مدت را در اولویت سرمایهگذاري قرار داده شود.
* اوراق شهرداري توصیه نمیشود.
حوزه مستغلات
به نظر ميرسد که مسکن به ایستگاه پایانی افزایش قیمت رسیده است. همچنین سرمایهگذاري در بازار مسکن در میان مدت جذاب نخواهد بود و حجم محدود معاملات مسکن، مؤید رسیدن این بازار به شرایط رکودي است. در عین حال که فرصت سرمایهگذاري در بازار مسکن برخی از شهرها وجود دارد.
در نهایت به یک سرمایهگذار متعارف * این موارد توصیه ميشود.
* در بخش سهام بهتر است شرکتهایی با حاکمیت شرکتی دولتی و نیمه خصوصی انتخاب نشوند و به جای آن در سهام گروه بانکی، گروه فلزات صنعتی و شرکتهایي با مالکیت خصوصی سرمایهگذاری شوند.
*در حوزه ابزارهای درآمد ثابت، سپرده بانکی و اوراق دولتی و شهرداري توصیه نمیشودو جایگزین آن از اوراق شرکتی، اوراق با سررسید کوتاه مدت ویا صندوقهاي با درآمد ثابت استفاده شود.
* سرمایهگذاری در شمش طلا (طلاي آب شده) و یا صندوقهاي سرمایهگذاري در طلا به جای سکه طلا انجام شود.
از سویی پرتفولیوي پیشنهادی ميتواند شامل60 درصد سهام، 5 درصد طلا، 10 درصد مستغلات و 25 درصد درآمد ثابت باشد.
پی نوشت: ....................................................................
* منظور از سرمایهگذار متعارف، سرمایهگذاري است که هدفش کسب 5 تا 10درصد بازدهی سالانه مازاد بر بازدهی بدون ریسک در بلندمدت به نحوي است که به احتمال زیاد، بیش از 10 درصد کاهش ارزش دارایی در یکسال را تحمل نکند.
- مجید زمانی-مؤسس شرکت مدیریت سرمایه کیان
- شماره ۲۹۸ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۳