بهار 97 بود که زمزمههای ادغام دو شرکت بزرگ بورسی یعنی سرمایهگذاری نفت و گاز و پتروشيمي تأمين و هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس مطرح شد. منابع خبری اعلام داشتند: برنامه مذکور بر این اساس نظر و تصمیم هیأت دولت بوده تا ادغام مجموعههای «تاپیکو و فارس» صورت گیرد. همچنین قرار بود هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس با افزایش سرمایه، سهام تاپیکو را خریداری کند.
تعیین تکلیف نهایی توسط وزارت نفت
مرتضی لطفی، مدیر عامل سابق شستا در ابتدا خبر ادغام دو غول پتروشیمی «هلدینگ خلیج فارس» و «هلدینگ نفت و گاز تأمین» را در همان زمان تأیید کرد. البته لطفی اوایل نیمه دوم سال گذشته تاکید کرد: وزارت نفت درباره ادغام نهایی تاپیکو و هلدینگ خلیج فارس تصمیم میگیرد.وی تصریح کرد: در واقع شرکت تاپیکو سهامی را به هلدینگ خلیجفارس نخواهد فروخت و تنها ادغامی فی ما بین این دو پتروشیمی صورت خواهد پذیرفت که پس از این ادغام، میتوانیم سهام خود را با ارزشی بالاتر و حدود ۱۵ هزار تومان به فروش برسانیم.
حواشی ادغام
حواشی این ادغام بسیار زیاد بود چرا که سوالات بسیاری در بین اذهان بوجود آورد. از جمله، با این ادغام سرنوشت سهامداران تاپیکو به چه شکل خواهد بود؟ البته مدیران این شركتها در همان زمان اعلام داشتند که قرار نیست شرکت جدیدی تاسیس شود بلکه قرار بوده هلدینگ خلیج فارس سهامدار بالای 90 درصدی تاپیکو شود و تاپیکو نیز طبق روال گذشته در بورس فعالیت کند و سهامداران خرد این دو شرکت درگیر این ادغام نشوند.
نبود هیچگونه مخالفت
جعفر ربیعی مدیرعامل هلدینگ خلیج فارس درنیمه دوم سال گذشته گفت: پیگیری این ادغام از دستور کار خارج نشده و تنها به دلیل خروج و استیضاحی که به برکناری وزیر رفاه منجر شد، در فرآیند ادغام کندی به وجود آمده، البته باید متذکر شد که تاکنون هیچگونه مخالفتی در این زمینه به ما منتقل نشده است.
نوزاد نارس 65 هزارمیلیارد تومانی
هلدینگ خلیج فارس با نماد «فارس» در بورس تهران حضور دارد و یکی از بزرگترین شركتهای پذیرفته شده در بورس است. ارزش بازار آن در تاریخ 8 اردیبهشت جاری 44 هزار و 295 میلیارد تومان بود. همچنین ارزش بازار شرکت تاپیکو نیز 20 هزار و 252 میلیارد تومان است. اگر این دو شرکت باهم ادغام شوند مجموعه ارزش بازار حاصل از این ادغام حدود 65 هزار میلیارد تومان خواهد شد.
قرار بود ادغام دو شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس و سرمایهگذاری نفت و گاز و پتروشیمی در تاریخ ۲۴ مردادماه سال گذشته با واگذاری۱۶ درصد ازسهام «تاپیکو» به ارزش سه هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان از سوی شستا روی میز فروش گذاشته شود که مشتری برای این بلوک حاضر به خرید نشد.شنیدهها حاکی از آن بود که دو مشتری اصلی این بلوک، وزارت بهداشت و هلدینگ خلیج فارس بودند که در آن روز حاضر به پرداخت مبلغ اعلامی از سوی شستا نشدند.
در پیچ و تاپ قوانین، همراه با تغییر روند ادغام
مهران کرامتی معاون برنامه ریزی و توسعه شستا نیز، درخصوص ادغام تاپیکو وهلدینگ خلیج فارس گفت: براساس تصمیمی که وزرای نفت و کار و تعاون اتخاذ کردند و طبق دستور ریاست جمهوری، به لحاظ ایجاد مزیتهای بیشتر شركتهای پتروشیمی مجموعه شستا با شركتهای پتروشیمی هلدینگ تخصصی خلیج فارس قراربود که ادغام شوندومذاکرات در این خصوص از مهرماه سال97 شروع شد. وی گفت: بررسیهای کارشناسی ادامه یافت اما در نهایت بهدلیل اینکه دو شرکت بورسی هستند متوجه پیچیدگیهای این ادغام شدیم. چرا که هلدینگ خلیج فارس به عنوان شرکتی است که سهام عدالت دارد و باید وزیر اقتصاد و دارایی هم موافقت کند. همچنین در قانون تجارت نیز قانونی مبنی بر ادغام دو شرکت بورسی وجود ندارد.کرامتی با بیان اینکه با حضور رضوانی فر بهعنوان مدیریت جدید شستا مجددا بحث ادغام تاپیکو مطرح شد گفت: اما این بار مذاکرات با یکی از مجموعههای شرکت سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کارکنان وزارت نفت (opic) به نام اهداف صورت گرفت.البته به لحاظ نوع سهام شستا و وضعیت تاپیکو و مجموع منافعی که برای شستا و سرمایهگذاری بازنشستگی کارکنان وزارت نفت ایجاد میشود در نهایت به این نتیجه رسیدیم که اگر تاپیکو با شرکت سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کارکنان وزارت نفت ادغام شود شرایط بهتری را شاهد خواهیم بود.
ادغام کاملا منتفی
بهروز خالق مدیرامور مجامع شستا نیز با بیان اینکه بهدلیل پیچیدگی کار این ادغام کاملا منتفی است، گفت: شستا در نظر دارد ادغام دیگر شركتهایش را در دستور کار قرار دهد که در دست بررسی است.
تعیین تکلیف در اختیار سهامدار عمده
مهدی صبایی مدیر پرتفوی هلدینگ تاپیکو با بیان اینکه در هیچ زمانی مدیران تاپیکو به صورت مصاحبهای رسمی و یا حتی به صورت اعلامیه رسمی در سامانه کدال از ادغام این شرکت با هلدینگ خلیج فارس صحبت نکردند، افزود: تعیین تکلیف ادغام در اختیار سهامدار عمده این شرکت است. صبایی بیان داشت: در کنفرانس خبری این شرکت که در سامانه کدال انتشار یافت در خصوص ادغام این دوشرکت کاملا توضیح داده شد و اخیرا نیز مدیران دولتی از منتفی شدن این ادغام خبر دادهاند.
آب پاکی ریخته شد
بیژن زنگنه وزیر نفت هم در خصوص فرجام ادغام دو غول بزرگ پتروشیمی «تاپیکو و فارس» گفت: ادغام این دو مجموعه کاملا منتفی است. وی افزود: موانع قانونی و موضوع ارزشگذاری از جمله دلایل عدم ادغام این دو هلدینگ است.
کارت قرمز صادرکنندگان به «نیـما»
سال گذشته بازار ارز دچار تغییر و تحولات بسیاری شد و نرخ ارز مسیر صعودی به خود گرفت. بر این اساس شركتهایی که صادرات و واردات را انجام داده و یا مواد اولیه خود را از خارج تهیه میکردهاند دچار مشکل شدند. بانک مرکزی هم برای ساماندهی مشکلات، سامانهای به نام « نیما» را رونمایی کرد. سامانه نیما (نظام یکپارچه معاملات ارزی) قرار بود که فرآیند مبادلات ارزی برای صادرکنندگان و واردکنندگان تسهیل کند. اما اخیر کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورتی که ارز صادر کنندگان وارد سامانه نیما نشود و توسط خود صادرکنندگان مدیریت شود علاوه بر تنظیم بازار ارز به نفع صادر کنندگان خواهد بود، این موضوع از چند شرکت صادرات محور بورسی پرس و جو شد که آیا به عنوان یک صادر کننده با اخذ چنین تصمیمی در شرایط کنونی موافق هستند یا خیر؟
ارز صادراتی را خودمان استفاده میکنیم
حمیدرضا عظیمیان، مدیرعامل شرکت فولاد مبارکه اصفهان درخصوص ورود ارز صادراتی این شرکت در سامانه نیما گفت: برخی شركتها مواد اولیه، کالا و تجهیزات خود را از خارج تأمین میکنند. فولاد اصفهان نیز با مجوز بانک مرکزی و وزارت صنعت ارز حاصل از صادرات خود را برای نیازهای ارزی خود تأمین میکند. عظیمیان افزود: در حال حاضر از سامانه نیما برای جبران کمبود ارز خود استفاده میکنیم و انتظار داریم بانک مرکزی برای شركتهای بزرگ صنعتی کشور که خود زیرمجموعههای بزرگی دیگر نیز دارند جهت تأمین نیاز ارزی این شركتها شرایط را تسهیل کند.
شفافیت در ورود ارز صادراتی
مسعود حسنی، مدیرعامل پتروشیمی پارس با بیان اینکه سیاست هلدینگ خلیج فارس این است که ارزی که بابت صادرات دریافت میکند در سامانه نیما عرضه شود، گفت: همه ارز صادراتی این شرکت در سامانه نیما عرضه میشود به جز 5 درصدی که برای واردات محصولات خود شرکت در نظر گرفته شده است.حسنی افزود: سامانه نیما تاثیر مطلوب در وضعیت کنترل نرخ ارز داشته و همه چیز کاملا شفاف است و بانک مرکزی نیز نظارت لازم را بر آن دارد.
به اندازه نیاز خود ارز وارد میکنیم
محمد اسماعیلی، معاون مالی شرکت فولاد ارفع با بیان اینکه بسیاری از هزینههای فولاد ارفع با ریال انجام میشود، گفت: این شرکت صرفا جهت تأمین نیازهای خود مانند مواد اولیه و قطعات احتیاج به ارز دارد. وی گفت: به همین منظور به اندازه نیازی که این شرکت دارد صادرات انجام داده و از محل بدست آمدن ارز مواد اولیه و تجهیزات خود را وارد میکنیم.
ناکارایی نیما و ضرورت افزایش مشوق
محمد لاهوتی، عضو هیأت مدیره و رئیس کنفدراسیون صادرات ایران تصریح کرد: در حال حاضر، این پنجره جدید در سامانه جامع تجارت تعبیه شده و هر صادرکنندهای که ارز آزاد دارد، میتواند آن را در مقابل واردات، به واردکننده واگذار کند و در سامانه مذکور آن را به ثبت برساند. وی در پاسخ به این سوال که در صورت ارائه نکردن ارز صادراتی در سامانه نیما، شركتهای صادرات محور و صادرکنندگان با چه چالشهایی مواجه خواهند شد؟ تصریح کرد: اولین موضوع، مالیات است به این معنا که مالیات عملکرد مستقیم سالانه آنها، با ضریب صفر اعلام نمیشود و باید مالیات بدهند؛ ضمن اینکه مالیات بر ارزش افزوده نیز به آنها مسترد نمیشود و در مراحل بعدی هم ممکن است احتمال اینکه به هر حال فعالیت صادرکننده در حوزه کارت بازرگانی و تسهیلات بانکی قطع شود نیز وجود دارد.عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران گفت: تا به حال 50 درصد ارز حاصل از صادرات برگشت داده شده و بقیه نیز باید تعیین تکلیف شود. لاهوتی در پاسخ به این سوال که روند کنونی عرضه ارز صادر کنندگان در سامانه نیما دارای چه نقاط قوت و ضعفی است ؟ تصریح کرد: سامانه نیما، کارایی لازم را نداشته و نتوانسته منویات بانک مرکزی را اجرایی کند؛ به همین دلیل افزایش مشوقها و تسهیلات در این سامانه ضروررت دارد.
- راضیه عمو زاد خلیلی-خبرنگار
- شماره ۳۰۴ هفته نامه اطلاعات بورس- صفحه ۵