پس از اعلام تحریم فلزات اساسی ایران توسط ترامپ، اولین واکنشی که بازارها نشان دادند، طبعا واکنش هیجان زده فروش سهام فلزات بود. اما در همین واکنشهای هیجانی هم مشاهده میشد که برخی از سهامداران حقوقی اقدام به خرید سهام کردهاند. آنطور که کارشناسان بیان میکنند، این تحریمها احتمالا منجر به افزایش هزینه فروش صادراتی خواهد بود، اما تاثیر چندانی بر وضعیت حجم فروش شرکتها نخواهد گذاشت. به هر حال، تولیدکنندگان بزرگ و مهرههای اصلی بازار فلزات اساسی، عمده فروش داخلی خود را بالاجبار در بورس کالا انجام میدهند. با توجه به موارد مذکور، بررسی وضعیت فعلی معاملات فلزات در بورس کالا و همچنین آینده این صنعت مدنظر قرار میگیرد.
مازاد عرضه و کاهش قیمت
آيدين كسالايي، كارشناس بازار سرمايه در خصوص وضعيت معاملات فولاد در بورس كالا گفت: اكنون تقاضاي فولاد در بورس كالا، با سيستم بهين ياب كنترل و برنامهريزي ميشود. اكثريت متقاضيان اين بازار، سهميه ارديبهشت خود را خريدهاند و تا پايان ماه، سهميه جديدي ندارند. بنابراين به خودي خود نميتوانند وارد شوند. وي افزود: از طرف ديگر بايد توجه داشت كه قيمت دلار كاهش يافته و به تبع آن قيمت كالا نيز در بازارها نزولي بوده است.به عنوان نمونه در هفته گذشته ، قيمت كالاهاي فولادي در بورس كالا نسبت به قبل، كاهشي بود و اين موضوعي است كه باعث كاهش قيمتها در بازار شده است. اين فعال بورس کالا در خصوص احتمال تاثير تحريم فلزات در معاملات فلزات بورس كالا بیان داشت: اگر بخواهيم نگاه كلاني به آينده بازار فلزات كشور داشته باشيم، با توجه به اين كه در ادامه تحريمهاي فلزي، صادرات اين محصولات با افت حجمي مواجه مي شود، در بازار داخلي با مازاد عرضه روبهرو خواهيم بود که طبعا به كاهش قيمتها منجر مي شود. كسالايي تصریح کرد: در حال حاضر تحريمهاي جديد،افت نرخ ارز و كاهش تقاضا عامل اصلي كاهش نرخ بازار فلزات اساسي در بورس كالا است.
نامشخص بودن وسعت تحریم فلزات
محسن بازارنویی، معاون مالی شرکت ملی مس در خصوص آینده بازار مس در پس تحریمهایی که بر بازار فلزات قرار داده شده، گفت: تحریمهای جدید از 8 میشروع شد. البته تا 8 آگوست به مدت 90 روز فرصت داده شده تا هر کس که با ایران کار میکند، حسابهای خود را جمع و جور کند. بازارنویی افزود: این تحریمها بر روی فلزات آهنی و غیرآهنی نظیر فولاد و آلومینیوم و مس و روی است. بنابراین هر کسی که در بازاریابی، حمل و عملیات فروش دخالت داشته باشد، مشمول تحریم میشود.معاون مالی شرکت ملی مس بیان داشت: از آن جاکه این شرایط تحریمی برای برخی از شرکتهای داخلی کشور و محصولاتی که میفروشند و یا مواد اولیه ای که نیاز دارند و واردات میکنند از قبل بوده، همواره راههایی پیدا کردیم که بتوانیم کالا را منتقل کنیم و در ازای آن مواد اولیه کارخانجات را بیاوریم.
بازاریابی در شرکتهای رده پایین
بازارنویی گفت: حال توجه به این موضوع ضروری است که در دوره قبلی شروع تحریمهایی که ترامپ آنها را ایجاد کرد، چندین مشتری بین المللی درجه یک را از دست دادیم. سپس شرکتهای رده دوم را پیدا کردیم که عملیات مالی و میزان خرید آنها از شرکتهای درجه یک، کمی ضعیف تر است و کار فروش صادراتی خود را با اینها انجام دادیم. البته در این مرحله احتمالا با این شرکتها هم دچار مشکل میشویم و باید به دنبال شرکتهای یک رده پایین تر برویم که امکان خرید از ما را دارند و تحریمهای آمریکا برای آنها مهم نیست. به این ترتیب میتوانیم فروش کالا را داشته باشیم که در نهایت یا وجوه کالا و یا مواد اولیه را برای سایر مصرف کنندگان در داخل کشور دریافت خواهیم کرد. این فعال صنعت مس خاطرنشان کرد: آنچه اکنون حایز اهمیت است، این است که هنوز وسعت تحریمها ی فلزات مشخص نیست و شاید اگر قدرت چانه زنی ما افزایش پیدا کند، برخی از شرکتها ، به این سمت و سو بروند که ترجیح بدهند از ما خرید داشته باشند. حال آن که در این شرایط ما باید قدرت چانه زنی را بالا ببریم و امکان تخفیف روی محصولات خود را ایجاد کنیم. البته هنوز با قدرت در حال انجام معاملات خود هستیم.
امکان مقرون به صرفه نبودن تولید و صادرات
به گفته بازارنویی، اکنون فروش داخلی مس از طریق بورس کالا انجام میشود و تحت تاثیرآثار تحریمهای فلزات قرار نگرفته است. به عبارتی مادامی که مابه التفاوت ارز نیمایی و ارز آزاد در قیمتگذاری محصولات وجود دارد، فروش داخلی مس در بورس کالا پابرجا خواهد بود. حال آن که اگر این تفاوت از دست برود، حاشیه سود تولیدکنندههای پایین دستی کم میشود و احتمالا تولید و صادرات برای آنها مقرون به صرفه نخواهد بود. بازارنویی، در خصوص ظرفیت رینگ صادراتی بورس کالا برای افزایش صادرات مس گفت: فعلا فروش صادراتی مس به صورت مستقیم انجام میشود. در واقع رینگ صادراتی بورس کالا در این شرایط هیچ کمکی به ما نمی کند زیرا ساز و کار مناسب برای صادرات در این شرایط را ندارد.
کاهش قیمت فولاد ناگزیر است
بهادر احرامیان، فعال صنعت فولاد هم در خصوص آینده احتمالی صنعت فولاد پس از تحریمهای فلزات گفت: پیش بینیها مبنی براین است که احتمالا صادرات از نظر حجمی تغییر نکند، اما از نظر تخفیف و قیمت دچار تعدیل شود. البته وقتی در بازار خارجی مجبور شویم که با تخفیف بیشتری محصولات را بفروشیم، در بازار داخلی هم مجبور به کاهش قیمت خواهیم بود و به طور یقین تولیدکنندگان زیان خواهند دید.
این فعال صنعت فولاد در خصوص نقش بورس کالا درساماندهی وضعیت بازار فولاد گفت: این موضوع که تولیدکنندگان در بازار داخلی مجبور هستند که در بورس کالا فروش داشته باشند، تقارن معنایی با تحریمهای داخلی دارد. البته در میان تولیدات محصولات فولادی به جز ورق، مشاهده میشود که تولید داخل، 2 برابر نیاز داخلی است. این حجم مازاد عرضه، عدم تعادل ایجاد میکند، اما بازهم شاهد هستیم که برای امکان صادرات شرکتها به عرضه در بورس گرو کشی میشود. حال آن که کالایی مانند میلگرد در ایران، هم قیمت قراضه جهانی است و این موضوع نشان میدهد که سیاستگذار اعتقادی به قیمت تعادلی واقعی ندارد. به گفته احرامیان، ادامه این شرایط باعث خواهد شد تا فولاد، تبدیل به کالایی مانند حاملهای انرژی شود که آنقدر ارزان هستند که در بازار داخلی مصرف بی رویه، قاچاق و حیف و میل آنها را شاهد هستیم. این فعال صنعت فولاد خاطرنشان کرد: این موضوع در دراز مدت و میان مدت به ضرر صنعت فولاد و در میان مدت به ضرر مصرف کننده خواهد بود. زیرا اگر تولیدکننده زیان ده شود، واحد تولیدی خود را منحل میکند و در نهایت گرانی افراطی ایجاد میشود. بنابراین باید توجه کنیم که تنظیم بازار فولاد نیاز به بازنگری دارد.
افزایش هزینههای معاملاتی
احرامیان نیز در خصوص استفاده از مزیتهای رینگ صادراتی برای صادرات فولاد اظهارداشت : در این شرایط استفاده از ساز و کارهایی مانند رینگ صادراتی بورس کالا، تنها هزینههای معاملاتی را در خارج از مرزها افزایش میدهد و نمیتواند گرهای از مشکلات ما باز کند.
- شمیرا براهیمی-خبرنگار
- شماره ۳۰۷ هفته نامه اطلاعات بروس - صفحه ۶