برای ورود به بازار سرمایه و خرید سهم، شاید نخستین کاری که به ذهن برسد، اخذ کد سهامداری توسط کارگزاریها و خرید سهام است؛ اما در این میان راهی مناسبتر برای افراد تازه واردی که متخصص این بازار نیستند وجود دارد که میتواند بازدهی آنها را در مسیری بهتر و درستتر قرار دهد و آن، سرمایهگذاری در انواع صندوقهای سرمایهگذاری است. البته به باور کارشناسان و براساس میزان سرمایهگذاری صورت گرفته، طی سالهای اخیر صندوقهای با درآمد ثابت (Fixed Income) بیشتر نزد مردم شناخته شده است؛ هرچند در این زمینه افزایش فرهنگ سرمایهگذاری، ازجمله عواملی بوده که میتواند در گرایش افراد به سمت صندوقها نقش موثری ایفا کند. برای آشنایی با انواع صندوقهای سرمایهگذاری و نحوه عملکرد آنها با رسول رحیمنیا، رئیس اداره عملیات صندوقها- سبدها و حمید یثربیفر، رئیس اداره تحلیل اوراق بهادار تأمین سرمایه بانک ملت گفتوگویی انجام دادیم.
صندوقهای تأمین سرمایه بانک ملت از چه نوعی هستند و چه زمانی تاسیس شده اند؟
رحیم نیا: صندوق با درآمد ثابت آتیه ملت در سال 1390 تاسیس شد و در زمان تاسیس از لحاظ تعداد سرمایهگذار، بزرگترین صندوق بود؛ با هدف گسترش صندوقهای سرمایهگذاری، به تناوب سایر صندوقها هم راهاندازی شدند، صندوق اندوخته ملت در سال 1390 و اوج ملت در سال 1391 از انواع صندوقهای با درآمد ثابت تاسیس شدند. شرکت تأمین سرمایه بانک ملت همواره در تلاش بوده تا طیف متنوعی از صندوقها را در اختیار داشته باشد، از این رو صندوق بازارگردانی در سال 1394و صندوق افق ملت در سهام ( قابل معامله) در سال گذشته راه اندازی شدند. همچنین در حال حاضر حدود 40 هزار سرمایهگذار در صندوقهای تحت مدیریت تأمین سرمایه بانک ملت دارنده واحد هستند.
صندوق سهامی تأمین سرمایه بانک ملت شامل چه پرتفویی است؟
یثربی فر: صندوق سرمایهگذاری افق ملت که خرداد ماه 97 تاسیس شد در کمتر از یکسال بازدهی120 درصد را ثبت کرد ؛ در ترکیب سبد سرمایهگذاری این صندوق، سعی براین بوده تا سهام شرکتهایی که دارای سود نقدی سهام (DPS) خوب و ارزشی بوده و در عین حال از ریسک معقول و بازدهی در حد انتظار سرمایهگذاران برخوردارند، همچون سهام صنایع معدنی، فلزی، پتروشیمی و پالایشی را مدنظر قرار دهیم.
در زمینه توسعه و یا تاسیس صندوق جدید چه برنامهای دارید؟
رحیم نیا: با توجه به محدودیتهای اعمال شده از سوی بانک مرکزی و ابلاغیههای سازمان بورس، امکان تاسیس صندوق سرمایهگذاری جدید برای مدیریت صندوق فراهم نیست. با این حال درصدد توسعه صندوقهای فعلی هستیم و توانسته ایم از طریق تبلیغات، بازاریابی و راه اندازی نرم افزار صدور و ابطال در حوزه صندوقها منابع خوبی را جذب کنیم. یکی دیگر از عوامل جذب منابع، نرخ بازدهی مستمر و پایدار در صندوقها بوده است که برای نمونه میتوان به صندوق اوج ملت اشاره کرد که 100 درصد رشد منابع را داشته است. نمونه دیگر صندوق قابل معامله افق ملت است که از جمله صندوقهای با نقد شوندگی بالاست و سرمایهگذاران زیادی را جذب کرد و این امکان برای افراد با ریسک پذیری پایین و ناآشنا با بازار سرمایه را فراهم آورده تا بتوانند از این طریق وارد بازار سرمایه شوند و با کسب بازدهی مناسب بتوانند از این بازار سود ببرند.
صندوقهای با درآمد ثابت و سهامی در این چند سال در زمینه جذب افراد چگونه عمل کردهاند؟
رحیم نیا: نسبت به سالهای 90 تا 93 که حجم این نوع صندوقها در حجم بسیار پایینی قرار داشت، اما طی سالهای اخیر با تبلیغاتی که از سوی بانکها صورت گرفت و فرهنگ سازی که ایجاد شد، شاهد رشد حجم این نوع از صندوقها بودهایم.
یثربی فر: صندوقهای سهامی نسبت به درآمد ثابت، حجم کمتر و متغیرتری دارند، چرا که با نزولی شدن بازار، افراد نسبت به ابطال سهام اقدام میکنند. البته توصیه کارشناسان این است که افراد در این صندوقها، افق بلند مدت داشته باشند، چرا که با در نظر گرفتن پرتفویی مناسب میتوانند از این بازار سود ببرند؛ اما کمتر از 6 ماه و حتی یکسال نمی توان انتظار سود را داشت. در واقع برای این نوع از صندوق، هر چه قدر فرد افق بلند مدت تری داشته باشد، بازدهی بهتری را کسب خواهد کرد. همچنین با توجه به جهش نرخ ارز، افزایش نرخ تورم و مقایسه با بازارهای موازی مثل مسکن، ارز و سکه در بلند مدت، بورس میتواند به عنوان سپر تورمی عمل کند.
چشم اندازتان از بازار سرمایه و صندوقها در ماههای پیش رو چیست؟
رحیم نیا: این مساله به عوامل مختلف بستگی دارد؛ یکی از عوامل ثبات نرخ ارز و پایداری شرایط اقتصادی است که میتواند روی صندوقها هم تاثیرگذار باشد. اگر این پایداری رخ دهد انتظار داریم حجم صندوقهای با درآمد ثابت (تأمین سرمایه بانک ملت) با افزایش50 درصدی روبهرو شوند. این درحالی است که میزان حجم صندوقهای با درآمد ثابت درسال گذشته تا تیرماه روند کاهشی داشت و پس از آن روند ثابت را درپیش گرفت. این امر به دلیل الزامات سازمان بورس ونهادهای ناظر در خصوص میزان افزایش سقف صندوقها بوده است. بر اساس ابلاغیه سازمان سقف ارزش مجموع داراییهای تحت مدیریت هر یک از مدیران صندوقهای سرمایهگذاری در صندوقهای با درآمد ثابت و مختلط، 150 هزار میلیارد ریال است. البته نکته دیگر در عدم توسعه یافتگی صندوقها ایجاد و گسترش کانالهای تلگرامی است که روبه افزایش است به طوریکه این نوع کانالها با دادن سیگنال به افراد آنها را جذب میکنند درحالی که این امر میتواند به ضرر آنها منجر شود و بر عدم توسعه صندوقها نیز تاثیرگذار باشد.
یثربی فر: به نظر بنده، کانالهای تلگرامی با ایجاد یک فضای مثبت از بازار و همچنین برای افزودن تعداد فالوئر، یک فضای مثبت و هیجانی را نشان میدهند؛ در حالی که ریسکها را نشان نداده و افراد را جذب تبلیغات کرده و با ضررهای زیادی مواجه ساخته و در نهایت به خروج آنها از بازار منجر میشود. از طرف دیگر، بازار سرمایه و صندوقها به عواملی همچون قیمتهای جهانی از جمله قیمت کامودیتیها و نرخ ارز بستگی دارد؛ عواملی نظیر جنگ تجاری آمریکا و چین روی قیمتهای جهانی تاثیر دارد؛ افزایش نرخهای جهانی برای صادرکنندگان ما جذاب است، همانگونه که افزایش نرخ ارز روی عرضه محصولات صادراتی تاثیر گذاشته است؛ از این رو انتظار میرود شرکتهای صادارتی وکامودیتی محور به سودآوری مناسب دست یابند. البته شاید با اعمال تحریمها انتظار میرفت از نظر مقداری با کاهش مواجه شده باشند اما با ارائه عملکرد این شرکتها، نمایان شد که کاهش چشمگیر نبوده است چرا که بعضا با اعمال تخفیف، توانستهاند محصولات را بفروشند و سود آوری را هم رقم بزنند. همچنین با برگزاری مجامع شرکتها طی ماههای آینده، به نظر میرسد P/E شرکتها حدود 3 و 4 باشد که بسیار جذاب است و اگر تحریمها در همین محدوده بماند و از لحاظ سیاسی اتفاق خاصی نیفتد، انتظار میرود در میان مدت، سهام کامودیتی محور جذاب باشد. البته در عین حال صنایع داخلی از نوع کوچک و متوسط مثل قندی، غذایی که مواد اولیه شان داخلی است و نرخ محصولات هم بر اساس قیمتگذاری داخلی شکل میگیرد ،رشد خوبی داشتهاند و در شاخص هم وزن، عملکرد خوبی را از خود نشان داده اند. در مجموع باید با دقت بیشتری روی سهام این شرکتها اقدام به خرید شود چرا که برخی از آنها دارای حباب هستند؛ در نهایت با احتساب رشد دلار و ارزش جایگزینی شرکتها میتوان رشد ارزشی شرکتها را انتظار داشت.
- فرحناز سپهری-خبرنگار
- شماره ۳۰۷ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۱۴