بازدهی بازار سهام از ابتدای جهش ارزی در سال 1397 تاکنون به حدود 120 درصد رسیده است. مقایسه این بازدهی با بازدهی بازارهای رقیب نظیر مسکن، ارز، طلا و حتی اتومبیل حکایت از عقب ماندگی بازار سهام دارد. البته این بازدهی همانند بازدهی ایجاد شده در بازارهای رقیب، یک بازدهی اسمی بوده و ناشی از کارکرد مطلوب اقتصاد در نتیجه افزایش بهر ه وری، افزایش قدرت تولید (فروش) و یا کاهش ریسک ها نیست. آنچه مسلم است، بازدهی بازار طی 5 فصل اخیر و انرژی جنبشی آن عمدتاً مرهون جهش ارزی (کاهش ارزش پول ملی) و بالا بودن قیمت های جهانی مواد خام است.
بنابراین تداوم شرایط رشد بازار سهام در فصل آینده (فصل تابستان) با فرض عدم ایجاد تنش در منطقه، به ثبات یا افزایش قیمت های جهانی مواد خام و ثبات قیمت بازاری ارز وابسته است. ثبات قیمت های جهانی مواد خام یا رشد آن بنا به تحلیل کارشناسان اقتصادی بین المللی به جهت آثار سوء جنگ های تجاری بر رشد اقتصاد جهانی، در هاله ای از ابهام قرار دارد و برخی از کارشناسان اقتصادی از بحران جدید اقتصاد جهانی و کاهش قیمت های جهانی مواد خام سخن به میان آورده اند. درخصوص قیمت ارز نیز اگرچه با توجه به شرایط اقتصادی، فروش نفت و صادرات کالاهای غیر نفتی، مدیریت نرخ ارز بر روی قیمت های فعلی بازار تا حدودی سخت به نظر می رسد اما حتی در صورت افزایش قیمت ارز، اثر جنبشی ناشی از آن با تاخیر اثر خود را بر بازار سهام خواهد گذاشت. از طرف دیگر ریسک های سیاسی و اقتصادی پیش روی بازار سهام نسبت به گذشته، جدی تر شده است. میزان صادرات نفت، محصولات پتروشیمی و محصولات غیر نفتی تحت تاثیر تحریم های آمریکا، کاهش یافته و دسترسی به منابع حاصل از فروش محصول سخت تر شده است. همچنین به اعتقاد کارشناسان، امریکا و متحدان منطقه ای اش درصدد افزایش ظرفیت خود برای ایجاد تنش در منطقه هستند.
با این اوصاف، بازار سهام در فصل آینده در صورتی رشد خواهد داشت که اتفاق ناخوشایندی در حوزه سیاسی و اقتصادی رخ ندهد. در این صورت، با توجه به پیش بینی گزارش عملکرد مناسب شرکت ها در فروش محصولات در خرداد ماه سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال قبل و نیز ماه قبل، به علاوه ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده توسط شرکت های شاخص ساز و برگزاری مجامع عمومی سالانه این دسته از شرکت ها می توان انتظار داشت که بازار سهام رشد 10 درصدی را تجربه کند .
همچنین باید در نظر داشت که قیمت ها در بازار سهام همواره بر اساس انتظارات عقلایی سرمایه گذاران شکل نمی گیرد. این موضوع در مورد بازار سهام کشورهای پیشرفته که در آنها محرک اصلی رشد بازار سهام، بهره وری، توسعه بازارهای فروش محصولات و کاهش ریسک های سرمایه گذاری است نیز صحت دارد.
- ولی نادی قمی- مدیر عامل تامین سرمایه نوین
- شماره ۳۱۰ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۲