با گذشت بیش از یک دهه از فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری امروزه صندوقهای سرمایهگذاری به لحاظ تنوع رشد خوبی داشته و به صندوقهای با درآمد ثابت، سهمی، مختلط، شاخصی، پروژه ای، زمین و ساختمان و ... تقسیم میشوند. از سوی دیگر به لحاظ منابع تحت مدیریت نیز صندوقهای سرمایه رشد خوبی داشته اند، که متناسب با تغییرات صورت پذیرفته و بلوغ در صندوقهای سرمایهگذاری طی این سالها قوانین و دستور العملهای زیادی توسط سازمان بورس و ااوراق بهادار ابلاغ شده است. به طبع قوانین جدید در راستای کنترل و کاهش ریسک انجام شده اما تعدد و کثرت قوانین ابلاغ شده، مدیریت صندوقها به خصوص صندوقهای با درآمد ثبت را با چالشهایی مواجه میکند.
از سوی دیگر طی سالهای گذشته که بانکها به عنوان رکن مدیر ثبت در صندوقهای سرمایهگذاری فعالیت میکردند، جذب منابع به واسطه توانایی سیستم بانکی در جذب مشتری به خوبی صورت میپذیرفت که روند رو به رشد منابع تحت مدیریت این صندوقها شاهدی برای این مدعاست که با صدور ابلاغیه توسط سازمان بورس امکان پذیرش رکن مدیریت ثبت صندوقها از سیستم بانکی منتفی شد و با ابلاغ این قانون توانایی جذب منابع توسط صندوقها کاهش یافت.
یکی از چالشهای مهم دیگر صندوقهای سرمایهگذاری با توجه به کثرت ابلاغیههای صادر شده از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار مربوط به حد نصاب ترکیب داراییهای صندوقهاست که دائما تغییراتی به همراه دارد و این امر مدیریت صندوقها را با چالش مواجه میکند. همچنین یکی از منابعی که با افزایش نقدینگی در اقتصاد میتوانست از نابسامانی بازارهای موازی جلوگیری کرده و نقدینگی را جذب کند، صندوقهای سرمایهگذاری بودند که موفقیت چندانی نداشتند. البته مهمترین علت این امر، چالش دیگری است که گریبان صندوقها را گرفته و آن هم به درستی معرفی نشدن صندوقهای سرمایهگذاری و شناخت کم سرمایهگذاران و افراد نسبت به این صندوقهاست. در واقع باید فرهنگسازی مناسبی در خصوص سرمایهگذاری در این صندوقها بسته به ریسک پذیر یا ریسکگریز بودن افراد صورت پذیرد و مادامی که این فرهنگ پذیری انجام نشود، بازار سرمایه نمیتواند در جذب نقدینگی موفق باشد
موضوع دیگری که در این بین مطرح میشود ابلاغیهای است که چندی پیش خبر داغی شد، مبنی بر اینکه حد نصاب سرمایهگذاری در سهام صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت تا 25 درصد افزایش پیدا کرده است. البته این ابلاغیه جدید نیست و اسفندماه سال 97 برای اولین بار اعلام شد و در حال حاضر تاثیری در بازار سرمایه ندارد.
البته این ابلاغیه الزاما به معنی سرمایهگذاری 25 درصدی منابع صندوق در بازار سهام نیست و مدیران صندوق با توجه به شرایط بازار و اینکه تا چه اندازه تحمل ریسک دارند، این نصاب را در صندوق افزایش میدهند. با این حال به نظر میرسد، در دوران رونق بازار این ابلاغیه تاثیرگذار خواهد بود، اما به طور کلی تاثیر آنچنانی بر وضعیت صندوقها ندارد. نکته دیگری که به عنوان چالش میتوان در نظر گرفت، به مباحث مالیاتی صندوقها بر میگردد. باتوجه به مقررات، کلیه درآمدهای صندوقهای سرمایهگذاری در چارچوب مقررات سازمان بورس، باید معاف از مالیات باشند، این در حالی است که هنوز صندوقهای بسیاری درگیر مسائل مالیاتی میشوند، از این رو انتظار میرود قانونگذار با شفافیت در اعلام قانون این مشکلات را حل کند.
- محمدرضا خانی-مدیر صندوق درآمد ثابت کاریزما
- شماره328هفته نامه اطلاعات بورس-صفحه4