سبقت بورس از طلا؛ بازده بیشتر به بهای ریسک سنگین‌تر؟

به گزارش صدای بورس، شاخص کل بورس در یک سال گذشته از طلا بازدهی بیشتری ثبت کرد، اما جنگ و تعطیلی حدود ۸۰روزه معاملات، نقدینگی سهامداران را حبس کرد؛ درحالی‌که بازار طلا به فعالیت خود ادامه داد.

رقابت بورس و طلا در یک سال گذشته، فراتر از اختلاف بازدهی این دو بازار بود. در شرایطی که تشدید تنش‌های سیاسی و وقوع جنگ، چشم‌انداز اقتصاد و فعالیت شرکت‌ها را با ابهام مواجه کرد، توقف معاملات بورس امکان واکنش به تحولات و مدیریت پرتفوی را از سهامداران گرفت؛ محدودیتی که در بازار طلا به شکل توقف رسمی معاملات تجربه نشد.

بررسی اولیه داده‌های تاریخی نشان می‌دهد شاخص کل بورس حدود ۱۷۶ درصد و طلای ۱۸ عیار حدود ۱۵۳ درصد رشد کرده‌اند. با وجود برتری اسمی بورس، تفاوت شرایط معاملاتی دو بازار، ارزیابی عملکرد آن‌ها را پیچیده‌تر می‌کند.

تعطیلی طولانی‌مدت بورس، یکی از مهم‌ترین ریسک‌های بازار سرمایه ایران را برجسته کرد: سرمایه‌گذار علاوه بر احتمال افت قیمت سهام، با ریسک محدود شدن امکان خروج از بازار نیز مواجه است. در چنین شرایطی، حتی اگر شاخص پس از بازگشایی مسیر صعودی در پیش بگیرد، این رشد لزوماً به معنای جبران زیان یا محدودیت تمام سهامداران نیست.

در مقابل، طلا به‌عنوان یکی از ابزارهای پوشش ریسک تورم و کاهش ارزش پول ملی، در دوره نااطمینانی همچنان امکان معامله داشت. البته تداوم معاملات به معنای مصونیت از زیان نیست و نوسانات نرخ ارز، قیمت جهانی طلا و فاصله خریدوفروش می‌تواند بر بازده نهایی سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

از سوی دیگر، رشد شاخص کل را نیز نمی‌توان معادل بازده تمام سهامداران دانست. عملکرد صنایع و نمادها متفاوت است و برای ارزیابی دقیق‌تر باید شاخص هم‌وزن، بازده کل سهام با احتساب سود نقدی و عملکرد صندوق‌های سهامی و طلا در تاریخ‌های یکسان بررسی شود.

در نهایت، داده‌های اولیه از بازده اسمی بالاتر شاخص کل حکایت دارند، اما تجربه دوره جنگ نشان می‌دهد که بازدهی تنها معیار انتخاب دارایی نیست. امکان دسترسی به سرمایه، نقدشوندگی و قابلیت واکنش به بحران نیز بخشی از هزینه واقعی سرمایه‌گذاری هستند؛ عواملی که در مقایسه ساده نمودار قیمت‌ها دیده نمی‌شوند.