صندوق درآمد ثابت چیست؟

به گزارش صدای بورس،صندوق سرمایه‌گذاری مختلط به لحاظ ریسک‌پذیری و نیز ترکیب دارایی‌ها، حد میانی صندوق سرمایه‌گذاری سهامی و صندوق سرمایه‌گذاری درآمد ثابت است. صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی نیز عملکردی شبیه به صندوق سرمایه‌گذاری سهامی دارد با این تفاوت که ترکیب دارایی‌های آن بر سهم‌های شاخص‌ساز استوار است.

ترکیب دارایی‌های صندوق‌ درآمد ثابت

در صندوق‌های با درآمد ثابت، بین ۷۰ تا ۹۰ درصد از کل وجوه جمع آوری شده از سرمایه‌گذاران در دارایی‌های بدون ریسک از جمله اوراق مشارکت، سپرده بانکی و سایر اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌شود. مدیر این صندوق صرفا اجازه دارد بخش بسیار کمی از سبد تحت مدیریت خود را در دارایی‌های دارای ریسک سرمایه‌گذاری کند.

بنابراین، احتمال متضرر شدن در این صندوق‌ها نزدیک به صفر است؛ ولی همین موضوع باعث می‌شود که سود صندوق نیز از حد مشخصی بالاتر نرود. علت این امر این است که دارایی‌های بدون ریسک، معمولا نرخ سود مشخصی دارند که این عدد چیزی در حد نرخ تورم کشور است.

چرا صندوق‌ درآمد ثابت کم‌ریسک است؟

هنگام مقایسه روش‌های سرمایه‌گذاری کم‌ریسک و توأم با ریسک بیان کردیم که بین سوددهی یک روش سرمایه‌گذاری و میزان ریسک‌پذیری افراد، نسبت عکس وجود دارد. از آنجایی که صندوق درآمد ثابت نسبت به بازار بورس و بازار ارزهای دیجیتال سود کمتری نصیب سرمایه‌گذاران می‌کند، بنابراین، سوددهی کمتری نیز نسبت به این روش‌ها داشته و برای افراد با ریسک‌پذیری کم و یا افراد ریسک‌گریز مناسب است.

انواع صندوق‌های درآمد ثابت و تفاوت آنها با هم

صندوق‌های درآمد ثابت به دو نوع صندوق‌های قابل‌معامله در بورس (ETF) و صندوق‌های خارج بورسی (صدور و ابطالی) تقسیم می‌شوند. درواقع تفاوت این دو نوع صندوق در نحوه سوددهی‌شان است.

نحوه سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت چگونه است؟

صندوق‌های صدور و ابطال، صندوق‌های غیرقابل‌معامله در بورس هستند که سرمایه‌گذار به طور مستقیم در آن سرمایه‌گذاری می‌کند و در دوره‌های تعیین‌شده ۱ ‌ماهه، ۶ ‌ماهه یا ۱ ‌ساله، سود صندوق در بین تمامی سرمایه‌گذاران تقسیم می‌شود. زمانی‌ هم که سرمایه‌گذار بخواهد پول خود را از صندوق خارج کند، تقریباً همان مبلغی را که واریز کرده بود، پس از ابطال واحدها دریافت خواهد کرد.

برای سرمایه‌گذاری در صندوق‌ درآمد ثابت، نیازی به دریافت کد بورسی نیست. بلکه باید از طریق یکی از شرکت‌هایی که این صندوق‌ها را ارائه می‌دهند، اقدام کنید. بدین ترتیب که می‌بایست در سایت صندوق درآمد ثابت مورد نظر خود ثبت نام کرده و احراز هویت شوید.

اما در صندوق‌های قابل‌معامله در بورس، سرمایه‌گذار به طور مستقیم در صندوق سرمایه‌گذاری نمی‌کند و در اصل، همانند خرید و فروش سهام، با خرید و فروش واحدهای این صندوق‌ها سود می‌کند. یعنی دارای نمادی در بورس هستند و سرمایه‌گذار با خرید و فروش این نمادها به سود می‌رسد.

هر لحظه هم که سرمایه‌گذاری تصمیم بگیرد صندوق خود را بفروشد، به نسبت رشد قیمت نماد آن، سود خواهد کرد. مثلاً اگر قرار باشد که یک صندوق در سال حدود بیست درصد سود بدهد و سرمایه‌گذار۶ ماه صندوق را نگه دارد، حدوداً ۱۰ درصد سود گرفته‌است.

مزایای صندوق‌ سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

مدیریت حرفه‌ای

تیم‌های تحلیلگر و مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری، با داشتن اطلاعات و دانش تخصصی و رصد پیوسته اخبار، مناسب‌ترین اوراق را در نظر گرفته و با خرید و فروش به‌موقع، درجهت افزایش عملکرد صندوق و سود سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند.

اگر سرمایه‌گذاران بخواهند خودشان سرمایه‌گذاری کنند، قطعاً باید آموزش ببینند و زمانی را نیز صرف رصد بازار و اخبار مربوطه کنند. درحالی‌که از طریق سرمایه‌گذاری در صندوق درآمد ثابت، با هر میزان سرمایه می‌توانند از تخصص مدیران حرفه‌ای بهره‌مند شوند.

ریسک پایین

صندوق درآمد ثابت‌ در زمره کم‌ریسک‌ترین و در نتیجه، کم‌بازده‌ترین دارایی‌های مالی در ایران است. اگرچه همیشه هم اینطور نیست که بازده خیلی کم باشد و صندوق‌های با بازده‌های خیلی بالا هم در دوره‌های زمانی مختلف وجود داشته‌اند. به‌خصوص در شرایطی‌که اوضاع بازار سهام خوب باشد.

نقدشوندگی بالا

واحدهای صندوق با درآمد ثابت را خیلی سریع می‌توان فروخت و به پول نقد تبدیل کرد. حتی بعضی صندوق‌ها ضامن نقدشوندگی دارند که تضمین می‌کند همیشه کسی هست که واحد صندوق را بخرد.

عدم نیاز به سرمایه‌ بالا

یکی دیگر از مزایای صندوق درآمد ثابت این است که امکان سرمایه‌گذاری با پول کم در آن وجود دارد. به عبارت دیگر، برای فعالیت در این بازار، نیاز به سرمایه هنگفت نبوده و با سرمایه کمتر از ۵۰۰ هزار تومان نیز می‌توانید نسبت به صدور واحدهای صندوق درآمد ثابت اقدام کنید.

معایب صندوق‌ سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

با توجه به مزایای بیان شده برای صندوق درآمد ثابت، در می‌یابیم که این روش سرمایه‌گذاری بسیار مطمئن و کم‌ریسک است. تنها موردی که می‌توان به عنوان نکته منفی در مورد این نوع صندوق بیان کرد، سوددهی نسبتاً پایین آن در قیاس با بازارهای مالی پرریسک و پربازده مانند بورس و ارز دیجیتال است.

چرا سود صندوق‌های با درآمد ثابت از بانک بیشتر است؟

نحوه سوددهی بانک‌ها و صندوق‌های با درآمد ثابت شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با هم دارند. سوددهی هر دو به صورت پرداخت سود نقدی در بازه‌های زمانی مشخص است. موعد دریافت سود در بانک‌ها با توجه به نوع حساب متفاوت است. با ورود به صندوق‌های با درآمد ثابت و پیش‌بینی سود، می‌توان از سود بدون نرخ شکست و متناسب با روزهای حضور در صندوق بهره‌مند شد.

اما در سپرده بانکی سررسید بلندمدت تعریف شده و برداشت پول قبل از سررسید معین (که معمولا در بانک‌ها از یک سال به بالاست) منجر به کاهش سود سرمایه‌گذار می‌شود. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سود کامل به مبالغی که در بازه تعریف‌شده (معمولا یک یا سه ماه) در صندوق حضور دارند، تعلق می‌گیرد و در صورت حضور کمتر از بازه نیز به نسبت روزهای حضور، سود پرداخت می‌شود.

صندوق سرمایه‌گذاری درآمد ثابت مناسب چه افرادی است؟

با توجه به اینکه صندوق درآمد ثابت در قبال سود تضمین‌شده‌ای که پرداخت می‌کند، ریسک کمی به سرمایه‌گذاران تحمیل می‌کند، بنابراین، می‌توان گفت که این روش سرمایه‌گذاری برای افرادی مناسب است که تحمل پذیرش ریسک نداشته و به دنبال تجربه هیجان در بازارهای مالی نیستند.

چه زمانی سرمایه‌گذاری در صندوق‌های با درآمد ثابت در مقایسه با دیگر صندوق‌ها به‌صرفه‌تر است؟

در زمان نوسانات شدید بازار سرمایه و مواقع بحرانی چون سال ۱۳۹۹ که تحلیلگران بازار سرمایه تا حد زیادی از تحلیل بازار درماندند، صندوق درآمد ثابت قطعاً بهترین و تنها گزینه سرمایه‌گذاری برای افراد محسوب می‌شد. اما در شرایط عادی هم این روش بسیار ایمن و کم‌ریسک بوده و برای سرمایه‌گذاری مناسب است.

جمع‌بندی

صندوق درآمد ثابت روشی کم‌ریسک با نرخ سود ثابت است که هم شامل صندوق‌های ETF شده و هم شامل صندوق‌های خارج از بورس است که بدون نیاز به دریافت کد بورسی قابل معامله است. سود صندوق درآمد ثابت در قیاس با سپرده بانکی بیشتر بوده و این نوع صندوق با شکست نرخ سود مواجه نمی‌شود.

منبع:ره آورد